Hatay Valisi Mustafa Masatlı, COP31 kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü'nün düzenlediği "Binalarda Enerji Verimliliği: Yerel Yönetimler" panelinde konuşmacı oldu. Masatlı, depremden sonra Hatay'da yürütülen yeniden inşa sürecindeki enerji verimliliği ve sürdürülebilir şehircilik uygulamalarını uluslararası katılımcılara aktardı.

Vali Masatlı'ya göre enerji verimliliği yalnızca binaların teknik özellikleriyle sınırlı kalmadı. Yerleşim planlamasından ulaşım altyapısına, su yönetiminden kamu hizmetlerinin düzenlenmesine kadar tüm süreçlerde temel öncelik olarak ele alındı.

Planlama ve Yapı Standartları

Yeni yerleşim alanlarında yapı yoğunluğu, zemin koşulları, güneşlenme, doğal hava dolaşımı, altyapı kapasitesi ve ulaşım bağlantıları birlikte değerlendirildi. Mimari tasarımlarda Hatay'ın iklim özellikleri esas alındı.

Projelerde Enerji Kimlik Belgesi ve neredeyse sıfır enerjili bina kriterleri doğrultusunda en az B enerji sınıfı ve yüzde 10 yenilenebilir enerji kullanımı şartı uygulandı. Yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının belirlenen sınır değerlerin altında tutulması için de standartlar devreye alındı. Dış cephelerde yüksek yoğunluklu taşyünü kullanıldı; bu malzeme ısı yalıtımının yanında yangın güvenliğine de katkı sağladı.

Tarihî kent merkezlerinde çoğunlukla iki katlı yapılaşma esas alındı. Planlama yaklaşımı tarihî dokuyu, insan ölçeğini ve iklimsel duyarlılığı birlikte gözetti.

Aydınlatma, Ulaşım ve Su Yönetimi

Yeni yerleşimlerde yüksek verimli LED armatürler, varlık sensörleri ve zaman kontrollü otomasyon sistemleri kullanıldı. Vali Masatlı, bu uygulamayla klasik yöntemlere göre aydınlatma amaçlı elektrik tüketiminde yüzde 70'in üzerinde tasarruf sağlandığını belirtti. Otoparklara elektrikli araçlar için akıllı şarj üniteleri yerleştirildi, kesintisiz bisiklet yolları da fosil yakıt tüketiminin azaltılmasına destek verdi.

Çatı ve açık teraslardan toplanan yağmur suyu filtrelenerek depolanıyor. Bu su rezervuarlarda, peyzaj alanlarında ve bahçe sulamasında yeniden kullanılıyor. Otomatik damlama sulama sistemleri şebeke suyu tüketimini azaltmayı hedefliyor. Yapımı süren ileri biyolojik arıtma sistemiyle atık suyun tarım alanları ile yeşil kuşakların sulanmasında değerlendirilmesi planlanıyor.

Kamu hizmet binalarının planlanmasında da enerji verimliliği ölçüt oldu. Kamu kurumlarının şehir merkezleri dışında kamu kampüsü modeliyle bir araya getirilmesi, egzoz emisyonlarını, enerji tüketimini ve altyapı giderlerini azaltmayı amaçlıyor.

Rakamlarla Hatay'ın Yeniden İnşası

Vali Masatlı, 6 Şubat depremlerinin ardından Hatay'da 353 binden fazla bağımsız bölümün enkazının kaldırıldığını söyledi. 43,2 milyon ton enkazın sıfır atık anlayışıyla ayrıştırılmasına yönelik çalışmalar sürüyor. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Emlak Konut ve ilgili kurumların ortak çalışmasıyla 196 binden fazla bağımsız bölüm yeniden inşa edildi.

Tamamlanarak hizmete sunulan yapılar arasında 258 okul, 9 hastane, 3 semt polikliniği, 31 aile sağlığı merkezi, 10 hükümet konağı ve farklı kurumlara ait 58 kamu hizmet binası yer alıyor. Ayrıca 210 ibadet tesisi, 4 yükseköğretim öğrenci yurdu ile 129 spor tesisi ve gençlik merkezi hizmete alındı. 4 organize sanayi bölgesi, 9 küçük sanayi sitesi ve bir endüstri bölgesine yönelik çalışmalar çevresel duyarlılık gözetilerek devam ediyor.

Masatlı, sürdürülebilir şehircilik hedeflerinde teknik bilgi ve mali kaynakların yanı sıra güçlü yönetim iradesinin ve kurumsal koordinasyonun belirleyici olduğunu söyledi. Yetki ve sorumlulukların açık tanımlandığı, sahadan gelen verilerle önceliklerini güncelleyebilen yerel koordinasyon mekanizmalarının kurulmasını ve sürekliliğinin sağlanmasını gerekli gördü. Hatay'da edinilen tecrübenin uluslararası enerji verimliliği politikalarına katkı sunmasını da dile getirdi.