Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamındaki uluslararası panelde konuşmacı olarak yer aldı. Avrupa Konseyi Peyzaj Sözleşmesi Sekretaryası, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iş birliğiyle "Kültürel Mirasın ve Peyzajların İklim Tehditlerine Karşı Dayanıklılığı" başlıklı oturumu COP31 Mavi Bölge'de gerçekleştirdi. Masatlı, 6 Şubat depremleri sonrasında Hatay'da kültürel mirası koruma ve kenti iklime dirençli kılma çalışmalarını katılımcılara aktardı.

Masatlı konuşmasında Yayladağı'ndaki Üçağızlı Mağarası'nda yaklaşık 40 bin yıl öncesine uzanan yaşam izlerine değindi. Habib-i Neccar Camii, Saint Pierre Kilisesi, Kurtuluş Caddesi, Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi ve Titus Tüneli'ni kentin öne çıkan değerleri arasında saydı.

Tarihî Kentin İklime Uyum Birikimi

Vali, Titus Tüneli ile Eski Antakya'daki yer altı su yapılarının suyun akışını düzenleme ve taşkın önleme anlayışını yansıttığını söyledi. Antakya'nın gölge sağlayan dar sokaklarının, avlulu evlerinin ve doğal havalandırmaya imkân veren mimarisinin de güneşi, rüzgârı ve mevsimleri gözeten bir yaşam kültürünü gösterdiğini belirtti.

Depremlerde 716 tescilli yapı hasar gördü. Bunlardan 377'si tamamen yıkıldı veya ağır hasar aldı. Bu yapılara yönelik çalışmalar için Afet Bölgesi Kazı Başkanlığı kuruldu.

Restorasyon ve Planlama Çalışmaları

Özgün taş, ahşap ve diğer yapı elemanları ayrıştırılarak güvenlikli üç özel alanda muhafaza ediliyor. Eserlerin mimari özellikleri üç boyutlu tarama ve sayısal arşivleme ile belgelendi. Koruma Kurulu onaylı projelerde sonradan yapılmış eklentiler kaldırılıyor, orijinal parçalar ait oldukları noktalara yeniden yerleştiriliyor.

Şimdiye kadar 114 tarihî eserin restorasyon ve rekonstrüksiyonu tamamlandı. Masatlı örnekler olarak Habib-i Neccar Camii, Beyazıd-i Bestami Türbesi, Saint Pierre Kilisesi, İskenderun Rum Katolik Kilisesi, Hatay Tarihî Meclis Binası ve Adalı Konağı, Hatay Tarihî Valilik Binası ve Konutu, Tarihî Belediye Binası, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Müzesi, Reyhanlı Müderris Konağı ile Cemil Meriç Müze Kütüphanesi'ni gösterdi.

Antakya Tarihî Kent Merkezi'nde 307 hektarlık alanı kapsayan Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı hazırlandı. Planda su geçişlerinin yeniden düzenlenmesi, arıtma üniteleriyle suyun doğaya kazandırılması, rüzgâr geçişlerinin tasarıma dâhil edilmesi, yeşil alanlar ve avlular oluşturulması esas alındı. Asi Nehri çevresinde taşkın riskine karşı yeşil alan düzenlemelerine başlandı.

Tescilsiz yapılar için Kentsel Tasarım Rehberi hazırlandı. Tarihî kent silüetini korumak amacıyla zemin artı bir kat yapılaşma yaklaşımı benimsendi.

Kurtuluş Caddesi ve Müzede Yeşil Uygulamalar

Kurtuluş Caddesi'nin araç trafiğine kapatılarak elektrikli tramvayla hizmet vermesi planlanıyor. Egzoz emisyonunun, gürültünün ve asfalt kaynaklı ısı birikiminin azaltılması hedefleniyor. Ağaçlandırma, yeşil tramvay hattı ve geçirgen doğal taş kaplamalarla yağmur suyunun toprağa ulaşması, sel riskinin ve kentsel ısı adası etkisinin azaltılması amaçlanıyor.

Hatay Arkeoloji Müzesi'nde kullanılan malzemeler geri dönüşüm potansiyeli taşıyor. Çatıdaki güneş panelleri iklimlendirme ve nem kontrol sistemlerinin enerji ihtiyacına katkı sağlıyor. Müzenin karbon ayak izinin azaltılması hedefleniyor.