Hatay Valisi Mustafa Masatlı, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) İş Dünyası ve Yatırım Zirvesi kapsamındaki "Kalıcı Kentler İnşa Etmek: Kentsel İklim Dirençliliği" toplantısında konuştu. Uluslararası kuruluşların, finans dünyasının ve iş dünyasının üst düzey temsilcilerinin katıldığı oturumda deprem sonrası süreçten çıkan deneyimleri aktardı.

Masatlı, 6 Şubat depremlerinin konutların yanı sıra hastaneleri, okulları, iş yerlerini ve altyapıyı aynı anda etkilediğini belirtti. 353 binden fazla bağımsız bölümün enkazının kaldırıldığını, bu çalışmada 43,2 milyon ton enkazın taşındığını söyledi.

Yerleşim Kararları Jeolojik Etütlere Dayandı

Vali Masatlı, yeni yerleşim kararlarının jeolojik ve jeoteknik etütlere, sıvılaşma ve fay zonu analizlerine dayandırıldığını açıkladı. Zemin güvenliği, taşkın riski, yatay mimari, altyapı kapasitesi ve yeşil alan dengesinin birlikte gözetildiğini ifade etti. Yeniden inşa edilen 196 binden fazla bağımsız bölümün çevresindeki eğitim, sağlık, ulaşım ve ticaret hizmetleriyle bir bütün olarak planlandığını kaydetti.

Yeni yapılarda doğal aydınlatma, havalandırma ve yalıtım çözümleri uygulanıyor. Neredeyse sıfır enerjili bina kriterleri kapsamında en az B enerji sınıfı ve yüzde 10 yenilenebilir enerji kullanımı esas alınıyor. Planlamaya yağmur suyu hasadı, damlama sulama, bisiklet yolları ve elektrikli araç şarj altyapısı da dâhil edildi.

Altyapı yatırımlarında taşkın, sıcaklık ve su stresi dikkate alınıyor. Anadolu'nun en büyük atık su tüneli ile Asi Nehri Taşkın Koruma Projesi bu kapsamda anıldı. Havalimanı ile Belen ve Hassa tüneli yatırımları sürüyor; AFAD Merkezi ise çoklu krizlerin yönetilebileceği bir operasyon merkezine dönüştürüldü.

Kamu Hizmetleri ve Ekonomik Canlanma

İnşaatı devam edenler hariç, 258 okul, 9 hastane, 3 semt polikliniği, 31 aile sağlığı merkezi ve 10 hükümet konağı hizmete alındı. Emniyet ve Jandarma dâhil 58 kamu kurum ve kuruluşunun hizmet binaları da açıldı. Hatay'a 210 dinî yapı, 4 öğrenci yurdu ile toplam 129 spor tesisi ve gençlik merkezi kazandırıldı. İki üniversitede yüz yüze eğitime dönüldü.

Ekonomik alanda 4 yeni organize sanayi bölgesi, 9 yeni küçük sanayi sitesi ve bir endüstri bölgesinin inşası sürüyor. Gastronomi ve kültür-sanat çarşıları, Yeni Uzun Çarşı ve 6 bin 180 prefabrik iş yeri esnafın üretime dönmesini destekliyor.

Tarihî alanda 307 hektarlık bölge için koruma amaçlı planlama yapıldı. Hasar gören 377 eserin 114'ünün restorasyon ve rekonstrüksiyonu tamamlandı, diğerlerinde çalışmalar devam ediyor.

Toplumsal İyileşme ve Koordinasyon Önerisi

Masatlı, 831 bin kişiye psikososyal destek ve 17,1 milyar lira nakdi yardım sağlandığını bildirdi. Yüreğimizdeki Işık Projesi ile ebeveyn kaybı yaşayan 9.656 çocuğun desteklendiğini, kadınların kooperatifler ve HayatHatay Projesi aracılığıyla üretime katıldığını ifade etti. Engelli ve uzuv kaybı yaşayan vatandaşlara rehabilitasyon hizmeti verildi.

Çalışmaların Hatay Valiliği koordinasyonunda kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör ve sivil toplumla yürütüldüğünü belirten Masatlı, günlük toplantılar, yerinde incelemeler ve düzenli veri akışıyla kararların sahadaki ihtiyaca göre güncellendiğini söyledi. Vali, yetkileri, sorumlulukları ve kaynaklara erişimi açıkça tanımlanmış sürekli bir yerel koordinasyon mekanizmasının güçlendirilmesini önerdi. Bu mekanizmanın dirençlilik rehberleri ve finansman yaklaşımlarıyla desteklenmesi gerektiğini kaydetti.